De internationale zoektocht naar de gecrashte Boeing 777 duurt al bijna 3 weken. Hoe lang wordt er nog gezocht naar vlucht MH370? En wie betaalt de rekening van de hi-tech speurtocht? Iedere dag worden er miljoenen euro’s uitgegeven. Er wordt al rekening gehouden met een bankroet van Malaysia Airlines.

De minister van Defensie van Maleisië zegt dat er bij de deelnemende landen nog helemaal niet over geld is gesproken. Het is niet kies om over geld te praten bij een reddingsactie, maar nu met wiskundige zekerheid is vastgesteld dat het vliegtuig, waarschijnlijk in duizenden brokstukken, op de bodem van de Indische Oceaan ligt en dat alle 239 inzittenden zijn omgekomen, doemt de vraag wel op.

Internationale solidariteit heeft een prijs. “Uiteindelijk gaan er gewoon rekeningen naar Malaysia Airlines en de Maleisische overheid. Zij moet betalen”, zegt de Leidse hoogleraar Pablo Mendes De Leon, die gespecialiseerd is in lucht- en ruimterecht.

Vice-premier Warren Truss van Australië verkondigde deze week - met de nodige bravoure - voor de internationale pers dat Australië desnoods op eigen kracht tot het bittere einde verder zal speuren. Hij voelt zich verantwoordelijk voor de zoektocht omdat het toestel voor Australische begrippen in de buurt (2500 kilometer uit de kust) in de Indische Oceaan belandde. En er zaten zes Australiërs aan boord van het verongelukte vliegtuig. “We kijken niet naar geld. We zijn dit verplicht aan de passagiers en hun familie.”

Gisteren krabbelde Truss terug en zei dat het onderzoek toch echt de verantwoordelijkheid van Maleisië is. Australië kondigde zuinigjes aan dat het de visa voor de familie van de slachtoffers gratis zou verstrekken als er eenmaal wrakstukken zijn geborgen. Het is niet zo vreemd dat Truss op zijn hulpvaardige woorden terugkomt. De rekening voor de zoektocht kan oplopen tot honderden miljoenen euro’s. “We zoeken niet naar een naald in een hooiberg. We moeten eerst de hooiberg nog vinden”, vatte een Australische legerofficier de complexiteit van de missie samen.

Ook de Verenigde Staten, China, Japan en Nieuw-Zeeland leveren vliegtuigen. Vandaag wordt er door twaalf vliegtuigen verder gezocht naar de wrakstukken. Tenminste als het weer het toelaat. Het zoekgebied staat bij metereologen bekend als de ‘roaring forties’, vanwege de sterke westenwind tussen de 40ste en 50ste breedtegraad.

De invloed van Antarctica laat zich er gelden. Het water is 4 graden Celsius en iedere week is er wel een storm met golven tot 6 meter hoog. Gisteren was het weer te slecht om te zoeken. Een Australisch marineschip maakte zelfs rechtsomkeert vanwege de barre omstandigheden. En de zoeklocatie is afgelegen. De vlucht vanuit het Australische Perth duurt 4 uur.

De extreme omstandigheden zorgen ervoor dat de rekening al miljoenen euro’s bedraagt. De Verenigde Staten hebben 4 miljoen dollar gereserveerd voor de zoektocht.

Volgende week is dat geld al op, terwijl er een nieuw verzoek ligt bij de Amerikanen om de Bluefin 21 drone in te zetten. Een snuffelaar die al dan niet voortgetrokken door een schip op enkele tientallen meters boven de oceaanbodem luistert naar een mogelijk piepje van de black box.

De Bluefin kan tot 4500 meter diep. Mogelijk liggen de resten van de 777 nóg dieper. De inzet van de drone is een nieuwe kostenpost. Mendes De Leon: “Uiteindelijk moet er betaald worden. Of er worden politieke of zakelijke afspraken gemaakt, dat bijvoorbeeld Amerika tegen Maleisië zegt: ‘wij betalen onze inspanningen zelf, maar dan mag Coca-Cola eindelijk die vestiging bij jullie openen’.”

De zoektocht naar Air France vlucht 447 die in 2009 in de Atlantische Oceaan verdween duurde 2 jaar en kostte naar schatting 40 miljoen euro. Die krachtinspanning is de norm. Maleisië zal móeten zoeken tot er iets is gevonden.

Malaysia Airlines heeft al gezegd het mysterie van de MH370 niet op eigen kracht te kunnen ontrafelen. De beurskoers van het bedrijf kelderde na de vermissing van de jumbojet. Passagiers zijn huiverig om met de maatschappij te vliegen. Het beruchte vluchtnummer MH370 voor de trip van Kuala Lumpur naar Peking is veranderd in MH318 om toekomstige passagiers niet af te schrikken. Maar analisten zinspelen op een bankroet van de Aziatische luchtvaartmaatschappij.

Pan Am, de grootste luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Staten, ging in 1991 failliet. Dat was voor een groot deel het gevolg van de 300 miljoen dollar aan schadeclaims die volgden na de bomaanslag op een Pan Am-toestel boven het Schotse Lockerbie. Die kostte 270 mensen het leven.

Verzekeraar Allianz heeft inmiddels 110 miljoen dollar overgemaakt naar Malaysia Airlines als schadevergoeding voor de vermiste Boeing. Minstens een derde van dat bedrag zal worden betaald aan de nabestaanden. “De hoogte hangt af van de passagier. Als het bijvoorbeeld een talentvolle jonge advocaat betreft die een vrouw en drie kleine kinderen nalaat, kan die schadevergoeding wel 15 tot 20 miljoen euro worden. Het geld dat hij in zijn leven had kunnen verdienen”, zegt Mendes De Leon.